Behandeling Soorten Klachten Dwangstoornissen

 

Wat zijn dwangstoornissen?http://www.relicom.nlhttp://www.relicom.nl/re-imet/images/top.png

Een dwangstoornis, of obsessieve-compulsieve stoornis, kenmerkt zich door een beperkte vrijheid in keuzes die een persoon in bepaalde gedachte- en gedragspatronen ervaart. De persoon kan bepaalde gedachten (obsessies) niet voorkomen of afbreken en moet bepaalde gedragingen of rituelen uitvoeren (dit noemen we compulsies). Vaak worden deze handelingen herhaaldelijk of meerdere keren per dag uitgevoerd. Wanneer hem/haar die mogelijkheden worden afgenomen neemt de spanning of een bepaalde angst bij de persoon toe. Soms is er een specifieke angst of gedachte over wat er kan gebeuren wanneer dwanggedragingen niet worden uitgevoerd. Een dwangstoornis is een gestructureerde uitlaatklep om angst en spanning tegen te gaan. Onder angst en spanning kan ook worden verstaan: leegte, zelfvervreemding en eenzaamheid. Vaak gaat een dwangstoornis ook samen met depressiviteit en onbewust handelen.

Voorbeelden van dwangstoornissen zijn was- of douchedrang, dingen moeten herhalen tot het helemaal perfect is, dingen moeten tellen, dwangmatig schoonmaken, controledwang (bijvoorbeeld ook het steeds controleren of de deur wel echt op slot zit en of het gas wel uitgedaan is).

Bijwerkingenhttp://www.relicom.nlhttp://www.relicom.nl/re-imet/images/top.png

Welke bijwerkingen kunnen ontstaan bij de ontwikkeling van een dwangstoornis?

  • Ontwikkelen van steeds verdergaand dwangmatig gedrag en dwanggedachten;
  • Vertraagde emotionele groei;
  • Toenemende gespannenheid;
  • Toenemende afhankelijkheid over hoe anderen over je zouden kunnen denken;
  • Paniekaanvallen;
  • Afnemende energie om dingen te doen;
  • Concentratie- en leerstoornissen;
  • Obsessieve afhankelijkheid van mensen en dingen;
  • Vereenzaming en isolement;
  • Jezelf onzichtbaar en onhoorbaar willen maken;
  • Ontkenning van je gevoelens;
  • Afnemende, geremde of afwezige seksuele gevoelens;
  • Afkeer van je eigen lichaam;
  • Lichamelijke klachten;
  • Lusteloosheid en depressie;
  • Vlucht in medicatie of andere verdovende middelen;
  • Stagnatie in het ontwikkelen van je doelen en visies;
  • Concentratie op het hier en nu;
  • Angst voor de toekomst;
  • Verandering van je persoonlijkheid;
  • Toenemende onbereikbaarheid voor je omgeving;
  • Ontkenning van jezelf of jezelf onbelangrijk maken;
  • Afnemende overlevingszin;
  • Toenemende fixatie om alleen maar te overleven en afnemende belangstelling voor de kwaliteit van het leven;
  • Steeds geringere kans op effectief of blijvend herstel.

Deze lijst geeft alleen maar veelvoorkomende risico's weer; geen voorspelbaar proces.

Veelbelovende jonge mensen breken door de gevolgen van hun angststoornis vaak hun studie of werk af. Ze raken verstrikt in verwarring van gedachten over een uitzichtloze en inhoudsloze toekomst die alleen nog maar beheerst wordt door denken aan falen, dwangmatigheid en beperkingen.

Lastig uit te leggenhttp://www.relicom.nlhttp://www.relicom.nl/re-imet/images/top.png

Dwangstoornissen zijn voor de omgeving van iemand die daaraan lijdt vaak heel moeilijk te begrijpen. Veel mensen gaan mee met het gegeven, maar uitleggen is heel lastig. Ze aanvaarden dat het wel zo zal zijn en dat het best moeilijk is, maar snappen doen ze het niet.

Hoeveel goed bedoelde adviezen kreeg je in de loop van de tijd. De meeste daarvan had je zelf al in het begin van je klacht bedacht. Dat zijn gepasseerde stations. Het probleem van de dwang is niet zo simpel op te lossen. Daarvoor moet je heel veel begrijpen. Het is niet een kwestie van aanstellen of zwakte. Het is werkelijk ernstig en moeilijk.

Oorzakenhttp://www.relicom.nlhttp://www.relicom.nl/re-imet/images/top.png

In principe zijn er vier hoofdoorzaken die tot dwang kunnen leiden: een of meer traumatische gebeurtenissen, een opeenstapeling van frustrerende gebeurtenissen, bijzondere gevoeligheden voor prikkels en bijgeloof of het magische denken. Vaak is het een combinatie van deze vier.

Dwang is een reactie op angst of op onzekerheid. Via dwanghandelingen worden op onbewust niveau spanningen gekanaliseerd naar een rustiger gevoel. Angst vreet aan je, het verlamt en veroorzaakt stress. Het maakt je machteloos en ontneemt je je zelfvertrouwen. Door daar compensaties voor te bedenken waaraan bepaalde betekenissen worden toegekend, neemt de spanning af en wordt hanteerbaar.

Veel dwanghandelingen vinden hun oorsprong in magisch denken of bijgeloof. Als ik maar dit doe dan voorkom ik dat. Soms zijn er geen relaties te vinden tussen ‘dit’ en ‘dat’, soms zijn die wel te vinden, zoals bij smetvrees, het dwangmatig schoonmaken. Vaak vindt dwang ook een uitweg door overmatig controle uit te voeren, vaak in herhalingen omdat men zichzelf niet vertrouwt, of omdat de persoon er niet op vertrouwt dat wat hij gedaan heeft, ook wel goed gedaan is. Soms moet ook iets steeds in varianten herhaald worden wat vroeger niet goed gegaan was. Dwanghandelingen zijn hulpmiddelen om veiligheid te creëren.

We maken verschil in dwanghandelingen die vanuit een trauma ontstaan zijn of dwanghandelingen die sluipend ontwikkeld zijn. Voor beide geldt een andere behandeling. Bij IMET worden beide methoden gebruikt, afgestemd op de situatie van de cliënt.

Trauma-angstenhttp://www.relicom.nlhttp://www.relicom.nl/re-imet/images/top.png

Traumareacties zijn meestal terug te voeren tot herkenbare gebeurtenissen die ook vrij goed te omschrijven zijn: verlies, geweld, bedreigingen. Ze zijn meestal wel te benoemen. Het gedrag heeft te maken met een reactie op die gebeurtenissen en die reactie is vaak goed onder controle te brengen door de emoties weer te rationaliseren. Door anders over de gebeurtenis te gaan nadenken en er een andere betekenis aan te geven, leert de persoon beter of misschien goed met de gebeurtenis te leven. Bij trauma’s kan je relatief snel aan de verandering van het angst-dwangproces beginnen.

De oorsprong van veel niet-traumatische angststoornissenhttp://www.relicom.nlhttp://www.relicom.nl/re-imet/images/top.png

Bij de andere angstvormen ligt het vaak wat ingewikkelder. Daar moet je eerst de veroorzakers helder krijgen en die kunnen vaak diep weggestopt zijn in het onbewuste en daar toch op een krachtige manier hun werk doen.

Vanuit de waarnemingen in de praktijk bij IMET, blijken niet-traumatische angst-dwangstoornissen onderling vaak dezelfde veroorzakers te hebben. Het lijkt erop dat persoonlijke en onbewuste voorkeuren, die bijvoorbeeld genetisch bepaald zijn of vanuit de opvoeding versterkt, de ‘keuze’ maken waarin de persoon zijn of haar compensaties vindt. Deze compensaties kunnen niet te definiëren angsten zijn, al of niet gecombineerd met specifieke dwangmatigheden zoals rituelen, een eetstoornis, faalangst of angst voor de toekomst. Vaak wordt het ook een combinatie van deze symptomen, met accentverschillen.

Lees hier meer over de oorzaken van niet-traumatische dwangstoornissen.

 

Alle rechten voorbehouden. Geen aansprakelijkheid op de getoonde inhoud van deze website.